Đôi chân, nền tảng của sức khỏe và sự độc lập

 Đối với người cao niên, đôi chân chính là nền tảng của sức khỏe và sự độc lập. Có câu nói:

"Người già không sợ tóc bạc, chỉ sợ chân yếu."

Kinh nghiệm y học cũng cho thấy sức mạnh của đôi chân liên hệ mật thiết đến tuổi thọ, khả năng tự chăm sóc bản thân và chất lượng cuộc sống.

Tại sao đôi chân rất quan trọng?

1. Đôi chân là "trái tim thứ hai"

• Cơ bắp ở bắp chân hoạt động như một máy bơm, giúp đưa máu từ chân trở về tim.
• Khi đi bộ thường xuyên, tuần hoàn máu tốt hơn, giảm sưng chân và giảm nguy cơ huyết khối.

2. Giữ thăng bằng, phòng chống té ngã

• Té ngã là một trong những nguyên nhân gây chấn thương nghiêm trọng ở người cao tuổi.
• Chân khỏe giúp:
  • đứng vững,
  • bước đi tự tin,
  • phản xạ nhanh hơn khi mất thăng bằng.

3. Duy trì khối cơ

Sau tuổi 50–60, cơ bắp giảm dần nếu ít vận động (hiện tượng mất cơ theo tuổi). Đi bộ và tập chân giúp:

• duy trì sức mạnh cơ bắp,
• bảo vệ khớp,
• làm chậm quá trình lão hóa.

4. Giúp tim mạch khỏe mạnh

Đi bộ đều đặn giúp:

• hạ huyết áp,
• cải thiện cholesterol,
• giảm nguy cơ bệnh tim và đột quỵ,
• hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

5. Bảo vệ trí nhớ

Nhiều nghiên cứu cho thấy vận động thường xuyên làm tăng lưu lượng máu lên não, góp phần giảm nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ.

6. Giữ tinh thần vui vẻ

Đi bộ giúp cơ thể tiết ra endorphin, làm:

• giảm căng thẳng,
• ngủ ngon hơn,
• giảm lo âu và trầm cảm.

---

Người cao niên nên làm gì?

Đi bộ

• 20–30 phút mỗi ngày.
• Nếu chưa quen, có thể chia thành 10–15 phút mỗi lần.

Tập mạnh cơ chân

• Đứng lên ngồi xuống trên ghế.
• Nhón gót.
• Đứng bằng một chân (có vịn ghế nếu cần).
• Leo cầu thang nhẹ nếu sức khỏe cho phép.

Kéo giãn

• Kéo giãn bắp chân.
• Xoay cổ chân.
• Duỗi gân kheo (HAMSTRINGS)

Chăm sóc bàn chân

Đặc biệt đối với người bị đái tháo đường:

• kiểm tra bàn chân mỗi ngày,
• mang giày vừa chân,
• giữ da sạch và khô,
• cắt móng đúng cách.

---

Dinh dưỡng giúp đôi chân khỏe

• Protein: cá, trứng, đậu, thịt nạc.
• Canxi và vitamin D.
• Magiê (Magnesium)
• Kali.
• Uống đủ nước.

---

Góc nhìn thuộc linh

Kinh Thánh cũng dùng hình ảnh đôi chân để nói về đời sống theo Chúa.

• Thi Thiên 119:105

  "Lời Chúa là ngọn đèn cho chân tôi, Ánh sáng cho đường lối tôi."

• Ê-sai 52:7

  "Những bàn chân của người đem tin lành... tốt đẹp biết bao!"

• Ê-phê-sô 6:15

  "Dùng sự sẵn sàng của Tin Lành bình an mà làm giày dép."

Điều đó nhắc chúng ta rằng:

• Chân khỏe giúp chúng ta tiếp tục đi lại, phục vụ và thông công.
• Đường lối thuộc linh vững vàng giúp chúng ta bước theo ý muốn của Đức Chúa Trời cho đến cuối cuộc đời.

Kết luận

Có thể tóm gọn bằng bốn câu:

Chân khỏe, thân an;
Chân mạnh, lòng vui.
Đi đều mỗi ngày,
Phục vụ Chúa dài lâu.

Đối với người cao niên, chăm sóc đôi chân không chỉ là giữ gìn khả năng đi lại mà còn là đầu tư cho sức khỏe tim mạch, trí não, sự độc lập và cơ hội tiếp tục sống ích lợi cho gia đình, Hội Thánh và vinh hiển Đức Chúa Trời. Còn đi được thì phục vụ người, không đi được thì người khác phải phục vụ mình. 

Còn đi, còn bước giúp cho người,
Góp sức yêu thương, đẹp cuộc đời.
Đến lúc chân chồn không bước nổi,
Lại nhờ người khác đỡ nâng thôi.

Phụ chú: Xét về mặt cơ sinh học, đôi chân của con người thường chịu áp lực (stress) lớn hơn mỗi chân của động vật bốn chân, vì toàn bộ trọng lượng cơ thể được dồn lên hai chân thay vì bốn chân.

 

Bà THÁI TRỊNH về nước Chúa.

 Kính gửi tang quyến,

Chúng tôi vô cùng xúc động khi hay tin Bà Thái Trịnh đã được Chúa gọi về an nghỉ trong nước vinh hiển của Ngài.

Xin thành kính gửi đến toàn thể con cháu và gia đình lời chia buồn sâu sắc. Dù sự chia ly đem đến nhiều tiếc thương, chúng ta vẫn có niềm hy vọng vững chắc trong Chúa Cứu Thế Giê-xu, vì những người an nghỉ trong Chúa sẽ được ở với Ngài đời đời.

Chúng tôi cũng hết lòng biết ơn Chúa về cuộc đời của Bà. Qua nhiều năm, Bà đã sáng tác nhiều bài thơ ca ngợi Chúa, tôn vinh Danh Ngài và truyền cảm hứng thuộc linh cho nhiều thế hệ độc giả. Những vần thơ thấm đượm đức tin ấy không chỉ khích lệ nhiều người yêu mến Chúa hơn, mà còn là những hạt giống thiêng liêng tiếp tục sinh bông trái trong lòng người đọc. Chúng tôi tin rằng sự tận hiến ấy là điều đẹp lòng Chúa, như lời Ngài phán: "Việc làm của họ theo sau họ." (Khải Huyền 14:13b)

Nguyện Đức Chúa Trời của mọi sự yên ủi ở cùng, nâng đỡ và ban bình an cho toàn thể gia đình trong những ngày tang chế. Xin Chúa thêm sức để quý tang quyến vững lòng trong niềm hy vọng một ngày kia sẽ được tương phùng với Bà trong sự hiện diện vinh hiển của Chúa.

Thành kính phân ưu và hiệp lời cầu nguyện cùng gia đình.

Hiệp Chung

THỨC ĂN NGON LÀNH

 THỨC ĂN NGON LÀNH

Một số thực ăn vừa ngon miệng, vừa lành mạnh:

Almonds

Avocado, trái và dầu,

Banana

Bean, 16 loại đậu, black bean

Beet, củ dền

Citrus: cam, chanh, quít

Eggs

Fish, nhất là cá con

Oatmeal

Olive

Smoothies

Walnut

Whey Protein

Yam, khoai lang

 

Bảng tóm tắt vitamins, minerals và phytonutrients của các thực phẩm liệt kê.

Thực phẩm	Vitamins nổi bật	Minerals nổi bật	Phytonutrients nổi bật
Almonds (Hạnh nhân)	Vitamin E, B2 (Riboflavin)	Magnesium, Calcium, Phosphorus, Potassium	Polyphenols, Flavonoids, Phytosterols
Avocado (Trái & dầu bơ)	K, E, C, B5, B6, Folate	Potassium, Magnesium	Lutein, Zeaxanthin, Phytosterols
Banana (Chuối)	B6, C	Potassium, Magnesium, Manganese	Dopamine (thực vật), Catechins
Beans (16 loại đậu, nhất là đậu đen)	Folate (B9), B1, B6	Iron, Magnesium, Potassium, Zinc	Anthocyanins (đậu đen), Polyphenols, Saponins
Beet (Củ dền)	Folate, C	Potassium, Manganese	Betalains (betanin), Nitrates tự nhiên
Citrus (Cam, chanh, quýt)	Vitamin C, Folate, Thiamine	Potassium	Hesperidin, Naringenin, Limonene
Eggs (Trứng)	A, D, B12, Choline, Biotin	Selenium, Phosphorus, Iron	Lutein, Zeaxanthin
Fish (nhất là cá nhỏ ăn cả xương)	D, B12, Niacin	Calcium (ăn cả xương), Iodine, Selenium, Phosphorus	Omega-3 (EPA, DHA) (không phải phytonutrient vì không có nguồn gốc thực vật, nhưng là hợp chất sinh học rất có lợi)
Oatmeal (Yến mạch)	B1, B5	Manganese, Magnesium, Iron, Zinc	Beta-glucan, Avenanthramides
Olive (Ôliu)	E, K	Copper, Iron	Oleuropein, Hydroxytyrosol, Oleocanthal
Smoothies (sinh tố rau quả)	Tùy thành phần; thường giàu A, C, K, Folate	Potassium, Magnesium	Tổng hợp carotenoids, flavonoids, polyphenols, anthocyanins
Walnut (Óc chó)	E, B6, Folate	Copper, Magnesium, Manganese	Ellagic acid, Polyphenols, Phytosterols
Whey Protein	B12 (ít), Riboflavin	Calcium, Phosphorus	Không đáng kể (hầu như không có phytonutrients)
Yam / Sweet Potato (Khoai lang)	A (beta-carotene), C, B6	Potassium, Manganese	Beta-carotene, Anthocyanins (khoai tím), Chlorogenic acid

Một số "siêu sao" dinh dưỡng

Giàu Vitamin E

• Almonds ★★★★★
• Olive
• Avocado
• Walnuts

Giàu Vitamin C

• Citrus ★★★★★
• Beet
• Sweet potato
• Smoothies (nếu có trái cây tươi)

Giàu Potassium

• Avocado ★★★★★
• Banana
• Sweet potato
• Beans
• Beet

Giàu Magnesium

• Almonds ★★★★★
• Beans
• Oatmeal
• Walnuts
• Avocado

Giàu Chất xơ

• Beans ★★★★★
• Oatmeal
• Sweet potato
• Almonds
• Avocado

Giàu Protein

• Whey Protein ★★★★★
• Eggs
• Fish
• Beans
• Almonds

Những phytonutrients nổi bật nhất

• Beta-carotene → Khoai lang, sinh tố có cà rốt hoặc rau xanh.
• Anthocyanins → Đậu đen, khoai lang tím.
• Betalains → Củ dền.
• Lutein & Zeaxanthin → Bơ, trứng.
• Oleuropein & Hydroxytyrosol → Ôliu và dầu ôliu nguyên chất.
• Hesperidin → Cam, quýt.
• Beta-glucan → Yến mạch.
• Polyphenols → Hạnh nhân, óc chó, đậu, trái cây.
• Catechins → Chuối (một lượng nhỏ) và nhiều hơn trong trà xanh.

Nhận xét về thực đơn trên:

Đây là một danh sách thực phẩm rất cân đối, cung cấp:

• Protein chất lượng cao từ cá, trứng và whey protein.
• Chất béo lành mạnh từ bơ, dầu bơ, ôliu, hạnh nhân và đậu óc chó.
• Carbohydrate phức hợp và chất xơ từ yến mạch, các loại đậu và khoai lang.
• Nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu, đặc biệt là vitamin E, C, B6, folate, kali, magiê (magnesium) và mangan (manganese).
• Nhiều phytonutrients từ trái cây, rau củ, các loại hạt và đậu.

Để hoàn thiện hơn nữa, chúng ta có thể bổ sung thường xuyên rau lá xanh đậm (như cải bó xôi "spinach", cải xoăn "kale"), vì chúng rất giàu vitamin K, folate, lutein, zeaxanthin và nhiều phytonutrients khác. Điều này sẽ giúp chế độ ăn đa dạng hơn và tăng thêm các hợp chất bảo vệ sức khỏe.

PHỤ CHÚ:

Dưới đây là những phytonutrients đã xuất hiện trong bảng trên cùng với những lợi ích sức khỏe đã được nghiên cứu. Cần lưu ý rằng phần lớn bằng chứng mạnh nhất đến từ chế độ ăn giàu rau quả nói chung, còn tác dụng của từng phytonutrient riêng lẻ có thể khác nhau và vẫn đang được nghiên cứu.

Phytonutrient	Có nhiều trong	Health Benefits
Polyphenols	Hạnh nhân, óc chó, đậu, trái cây	✔ Chống oxy hóa mạnh ✔ Giảm viêm ✔ Bảo vệ tim mạch ✔ Hỗ trợ sức khỏe não bộ ✔ Nuôi lợi khuẩn đường ruột
Flavonoids	Trái cây họ cam, berries, hạnh nhân	✔ Giảm nguy cơ bệnh tim ✔ Cải thiện chức năng mạch máu ✔ Giảm viêm ✔ Có thể hỗ trợ trí nhớ khi ăn đều đặn trong chế độ ăn lành mạnh
Phytosterols	Hạnh nhân, bơ, óc chó	✔ Giúp giảm hấp thu cholesterol ở ruột ✔ Hỗ trợ giảm LDL ("cholesterol xấu")
Lutein	Bơ, trứng	✔ Bảo vệ võng mạc ✔ Giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng do tuổi tác ✔ Lọc ánh sáng xanh có hại
Zeaxanthin	Bơ, trứng	✔ Làm việc cùng lutein để bảo vệ mắt ✔ Có thể hỗ trợ duy trì thị lực
Catechins	Chuối (ít), trà xanh (nhiều)	✔ Chống oxy hóa ✔ Hỗ trợ tim mạch ✔ Có thể góp phần cải thiện chức năng nội mô mạch máu
Anthocyanins	Đậu đen, khoai tím	✔ Tạo màu tím, xanh ✔ Chống oxy hóa ✔ Giảm viêm ✔ Hỗ trợ sức khỏe tim và não
Saponins	Các loại đậu	✔ Có thể góp phần giảm cholesterol ✔ Hỗ trợ miễn dịch ✔ Đang được nghiên cứu về vai trò chống ung thư
Betalains	Củ dền	✔ Chống oxy hóa ✔ Giảm viêm ✔ Có thể hỗ trợ chức năng gan và bảo vệ tế bào
Dietary Nitrates	Củ dền	✔ Tăng tạo nitric oxide ✔ Giúp giãn mạch ✔ Hỗ trợ huyết áp khỏe mạnh ✔ Có thể cải thiện hiệu suất vận động
Hesperidin	Cam, quít	✔ Tăng sức bền thành mạch ✔ Hỗ trợ tuần hoàn ✔ Giảm viêm ✔ Hỗ trợ tim mạch
Naringenin	Bưởi, cam	✔ Chống oxy hóa ✔ Có thể hỗ trợ chuyển hóa đường và mỡ (đang nghiên cứu)
Limonene	Vỏ cam, quit, chanh	✔ Chống oxy hóa ✔ Hỗ trợ tiêu hóa ✔ Đang được nghiên cứu về đặc tính chống ung thư
Beta-glucan	Yến mạch (oatmeal)	✔ Giảm LDL cholesterol ✔ Ổn định đường huyết sau ăn ✔ Tăng cảm giác no ✔ Nuôi lợi khuẩn đường ruột
Avenanthramides	Chỉ có nhiều trong yến mạch	✔ Giảm viêm ✔ Chống oxy hóa ✔ Hỗ trợ sức khỏe mạch máu
Oleuropein	Ôliu	✔ Chống oxy hóa ✔ Kháng viêm ✔ Hỗ trợ tim mạch
Hydroxytyrosol	Dầu ôliu nguyên chất	✔ Một trong những chất chống oxy hóa mạnh nhất trong ôliu ✔ Giúp bảo vệ LDL khỏi bị oxy hóa ✔ Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Oleocanthal	Dầu ôliu extra virgin	✔ Có tác dụng kháng viêm tương tự cơ chế của một số thuốc NSAID nhưng nhẹ hơn ✔ Có thể giúp giảm đau nhẹ và hỗ trợ sức khỏe khớp
Beta-carotene	Khoai lang, cà rốt	✔ Tiền vitamin A ✔ Hỗ trợ thị lực ✔ Tăng cường miễn dịch ✔ Duy trì da và niêm mạc khỏe mạnh
Chlorogenic acid	Khoai lang, cà phê	✔ Chống oxy hóa ✔ Có thể giúp kiểm soát đường huyết sau bữa ăn ✔ Hỗ trợ tim mạch
Ellagic acid	Óc chó (walnut)	✔ Chống oxy hóa ✔ Giảm viêm ✔ Đang được nghiên cứu về khả năng bảo vệ DNA và phòng ngừa ung thư

Có thể nhớ theo nhóm

❤️ Tim mạch

• Polyphenols
• Flavonoids
• Hesperidin
• Beta-glucan
• Oleuropein
• Hydroxytyrosol
• Oleocanthal
• Dietary nitrates
• Anthocyanins
• Limonene

👁️ Mắt

• Lutein
• Zeaxanthin
• Beta-carotene

🧠 Não bộ

• Polyphenols
• Flavonoids
• Anthocyanins
• Hydroxytyrosol

🛡️ Chống oxy hóa

• Gần như tất cả các phytonutrients trên đều có hoạt tính chống oxy hóa ở mức độ khác nhau, đặc biệt:
• Hydroxytyrosol
• Polyphenols
• Flavonoids
• Anthocyanins
• Betalains
• Beta-carotene
• Ellagic acid
• Limonene

🔥 Kháng viêm

• Oleocanthal
• Flavonoids
• Polyphenols
• Betalains
• Avenanthramides
• Anthocyanins

🦠 Đường ruột

• Beta-glucan
• Polyphenols
• Saponins
• Limonene

🩸 Đường huyết

• Beta-glucan
• Chlorogenic acid
• Naringenin (bằng chứng đang phát triển)

Tóm tắt

Nếu kết hợp đều đặn các thực phẩm đã liệt kê (đậu, yến mạch, khoai lang, củ dền, cam quýt, bơ, ôliu, các loại hạt...), bạn sẽ nhận được gần như đầy đủ các nhóm phytonutrients quan trọng nhất trong chế độ ăn. Chúng phối hợp với vitamin, khoáng chất và chất xơ để mang lại nhiều lợi ích, bao gồm:

• ❤️ Bảo vệ tim và mạch máu.
• 🧠 Hỗ trợ chức năng não và nhận thức.
• 👁️ Bảo vệ mắt, đặc biệt khi lớn tuổi.
• 🛡️ Giảm stress oxy hóa và phản ứng viêm mạn tính.
• 🦠 Nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột.
• 🩸 Hỗ trợ kiểm soát cholesterol và đường huyết.
• 💪 Góp phần duy trì sức khỏe tổng thể và hỗ trợ giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính khi kết hợp với một lối sống lành mạnh.

 

Trần bì (vỏ quýt phơi khô)

Trong y học cổ truyền, trần bì là vỏ quýt được phơi hoặc ủ khô. Dù thành phần tinh dầu thay đổi theo thời gian bảo quản, trần bì vẫn còn limonene cùng các flavonoid như hesperidin và nobiletin, là những hợp chất đang được nghiên cứu về tác dụng chống oxy hóa và hỗ trợ chuyển hóa.

 

 

 

Tiên Tri bốn nhóm

 Mười sáu vị Tiên Tri có thể được chia thành bốn nhóm. (MẸO NHỚ)

(1) 4 Tiên Tri của Vương Quốc phía Bắc (I-sơ-raên), là Ô-sê, A-mốt, Giô-ên, Giô-na. (ÔNG ẤY GIEO GIỐNG)

(2) 7 Tiên Tri của Vương Quốc phía Nam (Ju-đa), là Ê-sai, Giê-rê-mi, Áp-đia, Mi-chê, Na-hum, Haba-cúc, Sô-phô-ni. (EM GIÚP ANH MỞ NẮP HỘP SƠN)

(3) 2 Tiên Tri của Thời Kỳ Lưu Đày, là Đa-ni-ên và Ê-xê-chi-ên (ĐÊ)

(4) 3 Tiên Tri của Thời Kỳ Trở Về (hậu Lưu Đày), là A-ghê, Xa-cha-ri, Ma-la-chi.  (ĂN XÍ MUỘI)

7 hạng người bạn không nên giúp đỡ

 Tiêu đề “7 Types Of People You Must Not Help (Biblical Warning)” (7 hạng người bạn không nên giúp đỡ – lời cảnh báo Kinh Thánh) thường xuất hiện trên YouTube hoặc các bài giảng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Kinh Thánh không dạy chúng ta từ chối lòng thương xót, nhưng dạy phải khôn ngoan trong sự giúp đỡ, để không tiếp tay cho tội lỗi hay sự nổi loạn.

Dựa trên các nguyên tắc Kinh Thánh, có thể kể đến 7 hạng người mà chúng ta cần thận trọng:

1. Người cố ý lười biếng

• Châm Ngôn 6:6-11; 2 Tê-sa-lô-ni-ca 3:10
• Người không muốn làm việc nhưng muốn hưởng thành quả của người khác.
• Giúp đỡ liên tục có thể nuôi dưỡng sự lười biếng thay vì giúp họ trưởng thành.

2. Người liên tục khước từ sự sửa dạy

• Châm Ngôn 9:7-8; 15:32
• Họ không muốn nghe lẽ thật, chỉ muốn người khác đồng ý với mình.
• Sau nhiều lần khuyên bảo mà vẫn cứng lòng, cần giao họ cho Chúa xử lý.

3. Người lợi dụng lòng tốt của người khác

• Châm Ngôn 26:24-25
• Họ dùng lời ngọt ngào để trục lợi.
• Sự giúp đỡ thiếu khôn ngoan có thể khiến họ tiếp tục lừa dối.

4. Người gây chia rẽ trong Hội Thánh

• Rô-ma 16:17
• Tít 3:10
• Người gieo bất hòa, nói hành, kích động phe phái.
• Kinh Thánh dạy phải cảnh cáo, rồi tránh xa nếu họ không ăn năn.

5. Người ngoan cố trong tội lỗi

• Châm Ngôn 29:1
• Ma-thi-ơ 18:15-17
• Họ biết điều sai nhưng vẫn cố ý tiếp tục.
• Không nên hỗ trợ những việc giúp họ tiếp tục phạm tội.

6. Kẻ lừa đảo hoặc gian ác

• Thi Thiên 1:1
• 2 Giăng 10-11
• Không nên cộng tác hay tiếp tay cho những việc làm sai trái của họ.

7. Kẻ chống nghịch Đức Chúa Trời và lôi kéo người khác phạm tội

• Ví dụ: Korah, Balaam.
• Khi sự giúp đỡ của chúng ta trở thành sự hỗ trợ cho việc chống nghịch Chúa, chúng ta phải dừng lại.

Cân bằng theo Kinh Thánh

Chúa Giê-xu đã giúp đỡ:

• Người thu thuế,
• Người bệnh,
• Người nghèo,
• Người bị xã hội khinh dể.

Nhưng Ngài không bao giờ:

• Khuyến khích tội lỗi,
• Tiếp tay cho sự giả hình,
• Thỏa hiệp với sự chống nghịch Đức Chúa Trời.

Vì vậy, nguyên tắc Kinh Thánh không phải là:

“Đừng giúp người xấu.”

Mà là:

“Hãy giúp đỡ bằng tình yêu thương và sự khôn ngoan, để đưa người ta đến gần Chúa hơn, chứ không phải giúp họ tiếp tục ở trong tội lỗi.”

Galati 6:2 và 6:5 đặt hai lẽ thật song song:

• Hãy mang lấy gánh nặng cho nhau.
• Mỗi người cũng phải gánh lấy trách nhiệm riêng của mình.

Đó chính là sự cân bằng giữa lòng thương xót và sự khôn ngoan thuộc linh.

Già mau mệt

 Người cao tuổi thường dễ mệt hơn người trẻ vì nhiều cơ quan trong cơ thể suy giảm chức năng theo tuổi tác. Không phải lúc nào cũng là bệnh, nhưng đôi khi mệt mỏi có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra.

1. Tim bơm máu kém hiệu quả hơn

• Cơ tim già đi, co bóp không mạnh như trước.
• Có thể có hở van tim, bệnh mạch vành, rung nhĩ hoặc suy tim.
• Máu và oxy đến cơ bắp ít hơn nên dễ mệt khi đi bộ hoặc làm việc.

2. Khối cơ giảm theo tuổi

• Sau tuổi 60–70, cơ bắp mất dần (sarcopenia).
• Cùng một công việc trước đây làm dễ dàng, nay phải dùng nhiều sức hơn.
• Đi cầu thang, xách đồ, làm vườn đều nhanh mệt hơn.

3. Phổi hoạt động kém hơn

• Dung tích phổi giảm.
• Khả năng trao đổi oxy không còn như lúc trẻ.
• Đi nhanh hoặc vận động mạnh dễ hụt hơi.

4. Thiếu máu

• Người già dễ bị thiếu sắt, thiếu vitamin B12, bệnh thận mạn hoặc các nguyên nhân khác.
• Thiếu máu làm giảm oxy đến các mô, gây mệt mỏi và chóng mặt.

5. Tiểu đường

• Đường huyết quá cao hoặc quá thấp đều có thể gây mệt.
• Nhiều người tiểu đường cảm thấy kiệt sức dù không làm việc nặng.

6. Bệnh thận

• Thận suy làm tích tụ chất thải trong máu.
• Thường gây mệt, yếu sức, ăn kém.

7. Thuốc men

Một số thuốc thường dùng ở người cao tuổi có thể gây:

• Mệt mỏi
• Chóng mặt
• Nhịp tim chậm

Ví dụ: thuốc chẹn beta như Carvedilol, một số thuốc huyết áp, thuốc an thần.

8. Ngủ không tốt

• Người già thường ngủ nông hơn.
• Đi tiểu đêm nhiều lần.
• Ngưng thở khi ngủ cũng gây mệt vào ban ngày.

9. Yếu tố tinh thần

• Lo âu, cô đơn, buồn phiền hoặc căng thẳng kéo dài cũng làm cơ thể thiếu năng lượng.

Khi nào nên đi khám?

Nếu mệt mỏi:

• Mới xuất hiện gần đây
• Nặng dần lên
• Kèm khó thở
• Đau ngực
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Chóng mặt hoặc ngất

thì nên được bác sĩ kiểm tra.

Ở tuổi 80 trở lên, việc mệt hơn lúc trẻ là bình thường, nhưng nếu bác thấy mình mệt hơn chính mình cách đây vài tháng hoặc một năm, đó là điều đáng chú ý hơn là so sánh với người trẻ.

Ê-sai 40:31:

"Nhưng ai trông đợi Đức Giê-hô-va thì chắc được sức mới; cất cánh bay cao như chim ưng; chạy mà không mệt nhọc, đi mà không mòn mỏi."

Lời hứa này không có nghĩa là cơ thể sẽ không già đi, nhưng Chúa ban sức mới cho tâm linh, sự bình an và nghị lực để tiếp tục bước đi với Ngài trong những năm tháng tuổi già.