DÊ TẾ THẦN
SCAPEGOAT – DÊ TẾ THẦN HAY OAN DƯƠNG?
Suy niệm nhân mùa Thương Khó và Phục Sinh
Kinh Thánh nền tảng
- Lê-vi Ký
16:8–10
- Ê-sai
53:4
- Hê-bơ-rơ
9:28
- Thi
Thiên 103:12
Mở đầu
Trong ngôn ngữ hiện đại, chữ “scapegoat” thường được dịch là “kẻ thế tội” 替罪羊, “oan dương” 冤羊, hay “người bị đổ lỗi”. Nhưng nguồn gốc của chữ ấy
đến từ nghi lễ rất đặc biệt trong Cựu Ước, được ghi trong Lê-vi Ký 16, vào Ngày
Chuộc Tội (Yom Kippur), tức là vào ngày 10 tháng Tishri.
Mỗi năm một lần, thầy tế lễ thượng phẩm đem hai con dê đến trước mặt Đức
Chúa Trời. Một con bị giết làm của lễ chuộc tội; con còn lại được đặt tay lên đầu,
mang lấy mọi tội lỗi của dân sự, rồi bị đuổi vào đồng vắng. Con dê ấy được gọi
là “dê tế thần” – scapegoat.
Hình ảnh ấy không chỉ là một nghi thức Do Thái cổ xưa. Đó là bức tranh
tiên tri về Đức Chúa Giê-xu Christ trong cuộc thương khó và phục sinh. Ngài là
Đấng gánh tội lỗi chúng ta, mang chúng đi thật xa, để chúng ta được tha thứ và
phục hòa với Đức Chúa Trời.
I. Hai con dê trong Lê-vi Ký 16
Lê-vi Ký 16:8–10 chép:
“A-rôn bắt thăm cho hai con dê đực: một thăm về Đức Giê-hô-va, và một
thăm về A-xa-sên. A-rôn sẽ dâng con dê trúng thăm về Đức Giê-hô-va làm của lễ
chuộc tội; còn con dê trúng thăm về A-xa-sên sẽ để sống trước mặt Đức
Giê-hô-va, để làm lễ chuộc tội và thả nó vào đồng vắng về A-xa-sên.”
Hai con dê tượng trưng cho hai khía cạnh của sự cứu chuộc:
|
Con dê thứ nhất |
Con dê thứ hai |
|
Bị giết |
Được để sống |
|
Máu đổ ra để chuộc tội |
Mang tội lỗi đi xa |
|
Nói về sự chết của Đấng Christ |
Nói về việc Chúa cất tội lỗi khỏi chúng ta |
|
Sự công bình của Đức Chúa Trời được thỏa mãn |
Tội lỗi bị đem đi, không còn nhớ đến nữa |
Con dê đầu tiên dạy rằng tội lỗi phải bị xét đoán. Không có sự tha thứ nếu
không có huyết đổ ra.
Con dê thứ hai dạy rằng khi tội đã được chuộc, Đức Chúa Trời không giữ
nó lại. Tội lỗi bị mang đi khỏi chúng ta.
Như vậy, Chúa Giê-xu vừa là của lễ bị giết, vừa là “scapegoat” mang lấy
tội lỗi nhân loại.
II. “Người đã mang sự đau ốm của chúng ta” – Ê-sai
53:4
Ê-sai 53:4 viết:
“Thật người đã mang sự đau ốm của chúng ta, đã gánh sự buồn bực của
chúng ta…”
Từ “mang” và “gánh” ở đây chính là ngôn ngữ của con dê tế thần. Thầy tế lễ đặt tay trên
đầu con dê, xưng mọi tội lỗi mình và của dân sự, rồi con dê
mang hết những điều ấy đi vào nơi hoang vắng.
Đức Chúa Giê-xu cũng đã mang lấy:
- Tội lỗi
chúng ta
- Sự xấu hổ
của chúng ta
- Sự đau
khổ của chúng ta
- Hình phạt
đáng lẽ thuộc về chúng ta
Ngài trở thành “oan dương” theo nghĩa sâu xa nhất: Đấng vô tội chịu điều
thuộc về người có tội.
Người đời thường có thói quen tìm một “scapegoat” để đổ lỗi: một người
trong gia đình, một nhóm trong xã hội, hay một người yếu đuối hơn. Nhưng Đức
Chúa Giê-xu không phải là nạn nhân bất lực của sự bất công. Ngài tự nguyện gánh
lấy tội lỗi chúng ta.
Ngài không chỉ bị người ta đổ lỗi; Ngài chọn mang lấy lỗi của chúng ta.
Đó là tình yêu của thập tự giá.
III. Hê-bơ-rơ 9:28 – Chúa chịu dâng một lần đủ cả
Hê-bơ-rơ 9:28 chép:
“Cũng vậy, Đấng Christ đã chịu dâng chính mình Ngài chỉ một lần để cất tội
lỗi của nhiều người…”
Trong Cựu Ước, nghi lễ dê tế thần phải lập lại mỗi năm (YOM KIPPUR). Mỗi năm dân
sự lại phạm tội, mỗi năm lại cần một con dê khác.
Nhưng Chúa Giê-xu không phải là một hình bóng tạm thời. Ngài là thực thể
cuối cùng.
- Không cần
của lễ khác nữa
- Không cần
một scapegoat khác nữa
- Không cần
lặp lại lễ chuộc tội mỗi năm
Vì trên thập tự giá, Chúa đã mang mọi tội lỗi của nhân loại một lần đủ cả.
Thập tự giá là nơi:
1. Công lý của Đức
Chúa Trời được thỏa mãn
2. Tội lỗi bị
mang đi
3. Người có tội
được tha thứ
4. Người bị xa
cách được trở về
Sự phục sinh là bằng chứng rằng của lễ ấy đã được Đức Chúa Trời chấp nhận.
Nếu Chúa chỉ chết mà không sống lại, chúng ta vẫn còn ở trong tội lỗi. Nhưng vì
Ngài đã sống lại, nên chúng ta biết rằng “con dê tế thần” đã mang tội lỗi đi thật
sự, và không còn đem trở lại nữa.
IV. “Xa như đông cách xa tây” – Thi Thiên 103:12
Thi Thiên 103:12 nói:
“Ngài đã đem sự vi phạm chúng tôi khỏi xa chúng tôi, khác nào phương
đông xa cách phương tây.”
Đây là câu Kinh Thánh đẹp nhất để giải thích ý nghĩa của scapegoat.
Con dê mang tội lỗi đi vào đồng vắng, không bao giờ quay trở lại. Tương
tự như vậy, khi Chúa tha thứ, Ngài không giữ lại hồ sơ tội lỗi của chúng ta.
Phương bắc và phương nam cuối cùng có thể gặp nhau ở hai cực (vì cùng nằm trên một trục). Nhưng
phương đông và phương tây thì không bao giờ gặp nhau. Đức Chúa Trời muốn nói rằng:
Tội lỗi của người tin Chúa đã được đem đi xa vô hạn.
Nhiều người được Chúa tha thứ nhưng vẫn tự kết án mình:
- “Tôi
không xứng đáng.”
- “Tôi đã
sai quá nhiều.”
- “Chúa chắc
còn nhớ chuyện cũ của tôi.”
Nhưng scapegoat dạy chúng ta rằng:
Điều Chúa đã mang đi, chúng ta không nên kéo trở lại.
Nếu Đức Chúa Trời đã ném tội lỗi chúng ta xa như đông cách xa tây, thì
chúng ta đừng sống như người vẫn còn bị xiềng xích bởi quá khứ.
V. Từ nghi lễ đến thập tự giá
|
Cựu Ước |
Ứng nghiệm nơi Chúa Giê-xu |
|
Hai con dê trong ngày chuộc tội |
Chúa vừa là của lễ, vừa là Đấng mang tội |
|
Thầy tế lễ đặt tay trên đầu con dê |
Tội lỗi nhân loại đặt trên Chúa |
|
Con dê đi vào đồng vắng |
Chúa mang tội lỗi đi khỏi chúng ta |
|
Nghi lễ lặp lại hằng năm |
Chúa chịu chết một lần đủ cả |
|
Dân sự được sạch tạm thời |
Người tin được tha thứ trọn vẹn |
Thập tự giá không chỉ là nơi Chúa chịu đau đớn. Đó là nơi Chúa trở thành
scapegoat cho chúng ta.
- Chúng ta
đáng bị bỏ rơi; Ngài bị bỏ rơi.
- Chúng ta
đáng mang tội; Ngài mang tội.
- Chúng ta
đáng chết; Ngài chết thay.
- Chúng ta
đáng ở xa Đức Chúa Trời; Ngài mở đường cho chúng ta trở lại.
VI. Bài học cho mùa Thương Khó và Phục Sinh
1. Đừng tiếp tục mang điều Chúa đã mang thay
Có nhiều tín hữu vẫn sống với mặc cảm, hổ thẹn và tự kết án. Nhưng Chúa
đã mang điều ấy rồi.
Nếu Ngài là scapegoat của bạn, bạn không cần tiếp tục mang lấy gánh nặng
đó nữa.
2. Đừng biến người khác thành “oan dương”
Con người thường đổ lỗi cho người khác:
- A-đam đổ
lỗi cho Ê-va
- Ê-va đổ
lỗi cho con rắn
- Dân
chúng đổ lỗi cho người yếu thế
Nhưng thập tự giá dạy chúng ta không đổ lỗi, mà nhận trách nhiệm và sống
trong ân điển.
3. Hãy sống trong niềm vui của sự tha thứ
Mùa Phục Sinh không chỉ là kỷ niệm Chúa sống lại. Đó là sự công bố rằng:
Tội lỗi đã bị đem đi. Án phạt đã hết. Con đường trở về với Đức Chúa Trời
đã mở ra.
Kết luận
Scapegoat không chỉ là một con dê trong Lê-vi Ký. Đó là hình bóng tuyệt
đẹp về Chúa Giê-xu Christ.
Trong ngày Thương Khó, Ngài mang lấy tội lỗi chúng ta. Trong ngày Phục
Sinh, Ngài chứng minh rằng tội lỗi ấy đã bị đánh bại.
Con dê tế thần đi vào đồng vắng mang theo tội lỗi của dân sự. Chúa
Giê-xu đi lên đồi Gô-gô-tha mang theo tội lỗi của cả thế gian.
Nhưng khác với con dê trong Cựu Ước, Chúa không ở lại trong sự chết.
Ngài sống lại.
Vì thế, người tin Chúa có thể nói:
“Tội lỗi tôi đã được đem đi xa như đông cách xa tây.”
“Ngài đã mang lấy sự đau ốm tôi, gánh sự buồn bực tôi.”
“Đấng Christ đã chịu dâng chính mình Ngài chỉ một lần để cất tội lỗi của
nhiều người.”
Và đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất của Thương Khó và Phục Sinh.
Phụ chú:
“Oan dương” viết theo chữ Hán là: 冤羊
- 冤 = oan,
bị hàm oan, chịu tội thay
- 羊 = dê,
chiên
Tuy nhiên, trong văn cảnh Kinh Thánh và từ “scapegoat”, chữ Hán–Việt thường
dùng chính xác hơn là:
替罪羊 (thế tội dương)
- 替 = thay
- 罪 = tội
- 羊 =
dê/chiên
Nghĩa là: “con dê chịu tội thay”, tức “dê tế thần” hay “scapegoat”.
Xin có
2 câu thơ về Sinh và Tử của Chúa Jesus yêu quý của chúng ta:
Tuân Phụ lệnh, CON TRỜI giáng thế,
Thương nhơn loài, CỨU CHÚA hy sinh.
CHAUSA.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét